
Folat Eksikliği: Belirtiler, Nedenler ve Tedavi Değerlendirmesi
Folat eksikliği kan hücresi yapımını etkileyerek megaloblastik anemiye yol açabilir. Tedaviden önce B12 eksikliği ve altta yatan nedenler birlikte değerlendirilmelidir.
Folat ve folik asit
B9 vitamininin besinlerdeki formları folat olarak anılır. Folik asit desteklerde ve zenginleştirmede kullanılan formdur. DNA yapımı ve hücre bölünmesi için gereklidir. Tek başına yorgunluk veya saç dökülmesi folat eksikliği kanıtı değildir.
Belirtiler ve tanı
Anemiye bağlı halsizlik, solukluk, çarpıntı ve nefes darlığı görülebilir; dil veya ağız yaraları eşlik edebilir. Hemogram ve folat ölçümü beslenme, ilaçlar ve diğer incelemelerle yorumlanır. Her laboratuvar için geçerli tek bir “5–15 ng/mL normal” aralığı vermek yanıltıcıdır. Uyuşma ve denge sorunlarında B12 eksikliği özellikle göz önünde tutulur.
Nedenler
Yetersiz ve tekdüze beslenme, alkol kullanım bozukluğu, emilim hastalıkları ve artan gereksinim rol oynayabilir. Bazı epilepsi ilaçları, metotreksat ve sulfasalazin de folatla ilişkili değerlendirme gerektirir. Reçeteli ilacı kendi kendinize bırakmayın; kullanım nedeni ve doz planı önemlidir.
Tedavi neyi kapsar?
Nedene yönelik yaklaşım, uygun beslenme ve gerektiğinde reçeteli folik asit birlikte planlanır. B12 eksikliğinde yalnız folik asit kansızlığı düzeltirken sinir sorununu tedavi etmez. Tedavi süresi, kontrol ölçümleri ve diğer destekler kişiye göre belirlenir.
Beslenmede uygulama
Mercimek, fasulye, nohut, yeşil yapraklı sebzeler ve turunçgiller çeşitlendirilebilir. Zenginleştirilmiş tahıl ürünlerinin etiketini kontrol edin; her un veya ekmekte ek folik asit yoktur. Uzun süre kaynatmak yerine uygun kısa pişirme yöntemleri kullanılabilir.
Gebelikte önleme ayrı bir konu
Nöral tüp gelişimi gebeliğin çok erken dönemindedir; bu nedenle gebelik öncesi folik asit önerileri önemlidir. Bu koruyucu yaklaşım, laboratuvarda eksiklik saptanmasını beklemekle aynı değildir. Folatın kalp hastalığını, demansı veya kanseri kesin önlediği/tedavi ettiği sonucu çıkarılamaz.
