Brusella (Bruselloz): Bulaşma, Belirtiler ve Tedavi
Bruselloz, Brucella bakterilerinin neden olduğu ve hayvanlardan insanlara geçebilen bir enfeksiyondur. Halk arasında brusella veya Malta humması denir. Uzayan ateş ve eklem ağrısı gibi birçok hastalıkla ortak belirtiler oluşturduğu için temas öyküsü tanıda önemlidir.
Nasıl bulaşır?
Pastörize edilmemiş süt ve bu sütle yapılan peynirler önemli bulaş kaynaklarıdır. Enfekte hayvanın kanı, doğum materyali veya dokularıyla korunmasız temas da risk taşır. Hayvancılık, veterinerlik, mezbaha ve laboratuvar işlerinde mesleki önlem gerekir. İnsandan insana bulaş nadirdir; sıradan sosyal temas temel bulaş yolu değildir.
Bir ürünün köy ürünü, taze veya doğal olması güvenli olduğunu göstermez. Süt ürününün güvenilir üretim ve pastörizasyon bilgisi önemlidir. Yalnız tadına veya kokusuna bakarak enfeksiyon riski anlaşılmaz.
Hangi belirtiler görülür?
Ateş, gece terlemesi, halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, kas-eklem veya bel ağrısı olabilir. Belirtiler temastan hemen sonra başlamayabilir. Bazı hastalarda kemik-eklem, sinir sistemi veya kalp gibi organ tutulumu gelişebilir. Her gece terlemesi brusella değildir; tek belirtiyle tanı koymak doğru olmaz.
Doktora hangi bilgiler verilmeli?
Çiğ süt ürünü tüketimi, hayvan doğumuna yardım, kesim veya laboratuvar teması varsa belirtin. Hekim muayeneye göre kan kültürü ve antikor testleri isteyebilir. Testin zamanı ve önceki maruziyet sonuç yorumunu etkiler. Gerekli görülürse ek görüntüleme yapılır; tek bir sonucu internetten normal veya hasta diye sınıflandırmayın.
Tedavi neden uzun sürer?
Genellikle birden fazla antibiyotiğin haftalar süren birlikte kullanımı gerekir. İlaçlar ve süre yaşa, gebeliğe ve organ tutulumuna göre değişir. Ateş düştüğü için tedaviyi erken kesmek tekrarlama riskini artırabilir. Yan etki gelişirse kendi başınıza bırakmak veya değiştirmek yerine sağlık ekibiyle görüşün.
Tedaviye rağmen yeniden ateş, şiddetli bel-eklem ağrısı veya yeni yakınma gelişirse kontrol gerekir. Bilinç değişikliği, şiddetli baş ağrısı, göğüs ağrısı ya da nefes darlığında acil yardım alın. Dinlenme ve dengeli beslenme iyileşmeyi destekler, antibiyotiğin yerine geçmez.
Korunma
Pastörize süt ürünlerini tercih edin. Mesleki temasta uygun eldiven ve koruyucu ekipman kullanın, yaraları koruyun ve şüpheli temasları işyeri sağlık birimine bildirin. Hayvan hastalığının kontrolü veterinerlik ve halk sağlığı çalışmalarını da gerektirir.
