Sistosel (Mesane Sarkması): Belirtiler ve Tedavi Seçenekleri
Sistosel, mesaneyi destekleyen dokuların zayıflamasıyla vajinanın ön duvarına doğru kabarıklık oluşmasıdır. Mesane sarkması olarak da bilinir. Bazı kişilerde hiç yakınma olmazken bazılarında baskı, ele gelen çıkıntı veya idrar yapma sorunları gelişir.
Belirtiler ve risk etkenleri
Vajinada ağırlık, gün sonunda veya ayakta durunca artan dolgunluk, idrar kaçırma ya da tam boşaltamama hissi görülebilir. Bu belirtiler başka durumlarla da ilişkili olabilir. Vajinal doğum, yaşla gelişen doku değişiklikleri, fazla kilo, kronik kabızlık veya öksürük gibi etkenler destek dokularını etkileyebilir.
Tanıda hangi testler gerekir?
Öykü ve pelvik muayene çoğu zaman temel bilgiyi sağlar. Gerektiğinde idrar testi ve işeme sonrası mesanede kalan idrar ölçülebilir. MR veya ürodinami her hastada rutin yapılmaz. Sarkmanın evresi ile kişinin rahatsızlık düzeyi birlikte değerlendirilir; yalnız dereceye bakılarak ameliyat kararı verilmez.
Ameliyatsız seçenekler
Yakınma yoksa takip yeterli olabilir. Pelvik taban kas eğitimi, özellikle doğru kasları çalıştırmayı öğrenerek ve düzenli uygulamayla belirtileri azaltabilir. Fizyoterapist desteği yararlı olabilir; bu egzersizler mevcut tüm sarkmayı kesin olarak ortadan kaldırmaz.
Pesser, vajina içinde organları destekleyen ve uygun boyutu sağlık profesyoneli tarafından seçilen bir araçtır. Temizlik, çıkarma ve kontrol planı gerekir. Menopoz sonrası bazı yakınmalarda lokal östrojen düşünülebilir; tüm hastalara hormon tedavisi verilmez. Kabızlığı ve kronik öksürüğü yönetmek, aşırı zorlanmayı azaltmak destekleyici olabilir.
Cerrahi karar nasıl verilir?
Belirgin yakınma olduğunda ve diğer seçenekler yeterli gelmediğinde cerrahi konuşulabilir. İşlemin türü, doğurganlık planı, diğer sarkmalar ve kişinin tercihleri dikkate alınır. Başarı, tekrar riski, iyileşme süresi ve kullanılan malzemeler açıkça değerlendirilmelidir. “Özel destek materyali” ifadesi risksiz bir yöntem anlamına gelmez; her yaklaşımın kendine özgü yarar ve riskleri vardır.
Ne zaman hızlı yardım alınmalı?
İdrar yapamama, belirgin mesane doluluğu ve ağrı aynı gün acil değerlendirme gerektirir. Ateş, yan ağrısı veya idrarda kan varsa enfeksiyon ve başka nedenler araştırılmalıdır. Yeni vajinal kanama, özellikle menopoz sonrasında, yalnız sarkmaya bağlanmamalıdır.
