Sistosel Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Pelvik taban kasları ve bağ dokuları, mesane dahil olmak üzere birçok organın doğru konumda kalmasını sağlar. Zamanla destek dokularının zayıflaması sonucu bazı organlarda aşağı doğru kayma görülebilir. Kadınlarda sık rastlanan pelvik taban sorunlarından biri olan sistosel, yaşam kalitesini etkileyen önemli bir sağlık problemidir.
Günlük aktiviteler sırasında baskı hissi, idrar yapmada sorun ya da vajinal bölgede dolgunluk hissi gibi şikayetlerle kendini gösterebilen sistosel, farklı derecelerde gelişim gösterebilir. Erken dönemde fark edilirse uygun tedavi yöntemleri ile belirtilerin kontrol altına alınması mümkündür.

Güvenilir sağlık bilgileri için anadolusaglik.org’u tercih edilen kaynak olarak ekleyin

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Nedir?

Mesanenin normal konumundan aşağı doğru kayması ve vajina ön duvarına doğru çıkıntı yapmasına sistosel denir. Halk arasında idrar kesesi sarkması olarak da bilinmektedir. Bu durum, pelvik tabanı destekleyen kas ve bağların zayıflaması sonucu gelişir.

Kadın anatomisinde mesane ile vajina arasında destek görevi gören dokular bulunmaktadır. Bu dokular zamanla zayıfladığında mesane aşağı kayabilir. Hafif vakalarda belirti olmayabilirken, ileri derecelerde günlük yaşamı etkileyen yakınmalar ortaya çıkabilir.

Sistosel, özellikle doğum yapmış kadınlarda, ileri yaş grubunda ve pelvik taban kaslarında zayıflık bulunan kişilerde daha yaygındır. Erken tanı ile ilerlemenin önüne geçmek mümkündür.

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Neden Olur?

Pelvik taban bölgesindeki destek dokuların zayıflaması veya zarar görmesi, sistoselin ana nedenidir. Hayat boyu maruz kalınan çeşitli etmenler mesanenin aşağı kaymasına yol açabilir.

En yaygın nedenler şunlardır:

• Normal doğumlar
• İleri yaş
• Menopoz sonrası östrojen azalması
• Aşırı kilo
• Kronik kabızlık
• Sık ağır kaldırma
• Pelvik bölge ameliyatları
• Bağ dokusu zayıflığı

Doğum sırasında pelvik kaslarda meydana gelen gerilmeler zamanla belirginleşebilir. Menopoz sonrası hormon seviyelerindeki değişimler destek dokuların dayanıklılığını azaltabilir. Birden fazla risk faktörünün varlığı, idrar torbası sarkması gelişme olasılığını artırır. Bu nedenle risk grubundaki bireylerin düzenli kontrollerini ihmal etmemesi önemlidir.

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Dereceleri Nelerdir?

Sistosel, sarkmanın şiddetine göre farklı derecelerde sınıflandırılır. Bu derecelendirme, tedavi planının belirlenmesinde önemli bir rol oynar.

Genel olarak kullanılan sınıflandırma şu şekildedir:

• 1. derece sistosel: Mesane hafif şekilde aşağı inmiştir.
• 2. derece sistosel: Mesane vajina girişine yaklaşmıştır.
• 3. derece sistosel: Mesane vajina girişinden dışarı doğru çıkıntı yapar.
• 4. derece sistosel: Mesanenin büyük bir kısmı vajina dışına sarkmıştır.

Hafif dereceli vakalarda belirgin şikayet olmayabilir. İleri derecelerde ise baskı hissi, idrar kaçırma ve mesaneyi tam boşaltamama gibi belirtiler daha sık gözlemlenir. Sarkmanın derecesi, muayene sırasında yapılan değerlendirmelerle belirlenir. Tedavi yaklaşımı büyük ölçüde bu sınıflandırmaya göre şekillenir.

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler, sarkmanın seviyesine bağlı olarak değişebilir. Bazı kişiler uzun süre hiçbir yakınma yaşamazken, bazı hastalarda günlük yaşamı etkileyen şikayetler görülebilir.

Yaygın belirtiler şunlardır:

• Vajinada dolgunluk hissi
• Pelvik bölgede baskı hissi
• İdrar kaçırma
• Sık idrara çıkma
• İdrar yaparken zorlanma
• Mesaneyi tam boşaltamama hissi
• İlişki sırasında rahatsızlık hissi
• Uzun süre ayakta durunca artan baskı hissi

Şikayetler, günün ilerleyen saatlerinde daha fazla hissedilebilir. Özellikle ağır fiziki aktivitelerden sonra baskı hissi artabilir. Vajinal bölgede ele gelen bir çıkıntı hissi, ileri dereceli sistoselin dikkate değer belirtilerindendir.

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı süreci detaylı hasta öyküsü ve fizik muayene ile başlar. Hastanın yaşadığı belirtiler değerlendirildikten sonra pelvik muayene gerçekleştirilir. Tanıyı desteklemek için çeşitli yöntemlerden faydalanılabilir:

• Pelvik muayene
• İdrar tahlili
• Mesane fonksiyon testleri
• Ürodinamik inceleme
• Ultrasonografi
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR)

Muayene sırasında hastadan öksürmesi veya ıkınması istenebilir. Bu şekilde sarkmanın derecesi daha iyi değerlendirilebilir. İdrar yapma sorunları eşlik ediyorsa, mesane fonksiyonlarını inceleyen testler tanı sürecine katkı sağlayabilir.

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavi planı, hastanın yaşı, şikayetlerinin yoğunluğu ve sarkmanın derecesine göre belirlenir. Hafif vakalarda cerrahi olmayan yöntemler uygulanabilir.

Uygulanabilecek tedavi seçenekleri arasında:

• Pelvik taban egzersizleri
• Kegel egzersizleri
• Pesser kullanımı
• Yaşam tarzı değişiklikleri
• Hormon tedavileri
• Cerrahi tedavi

Pelvik taban kaslarını güçlendirmeye yönelik egzersizler, bu aşamada faydalı olabilir. Pesser adı verilen destek aparatları da bazı hastalarda etkili sonuçlar sağlayabilir. İleri dereceli vakalarda veya gündelik yaşamı ciddi şekilde etkileyen durumlarda cerrahi seçenekler gündeme gelebilir.

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Ameliyatı

Cerrahi tedavi, ileri dereceli sistosel vakalarında veya diğer yöntemlerin yeterli olmadığı durumlarda uygulanır. Ameliyatın amacı mesaneyi anatomik olarak doğru konumuna yerleştirmektir. Operasyon esnasında zayıflamış vajinal duvar desteklenir ve pelvik taban güçlendirilir. Bazı durumlarda hastanın kendi dokuları kullanılırken, bazı vakalarda özel destek materyalleri kullanılır.

Ameliyat sonrası iyileşme süreci, kişinin genel sağlık durumuna ve uygulanan yönteme bağlı olarak farklılık gösterebilir. Hekim önerilerine uyulması, iyileşme sürecinin sağlıklı bir şekilde ilerlemesine katkıda bulunur.

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Sistosel kendiliğinden düzelir mi?

Sistosel genellikle kendiliğinden düzelmez. Hafif vakalarda şikayetler uzun süre sabit kalabilir. Pelvik taban egzersizleri ilerlemeyi yavaşlatabilir, ancak mevcut sarkmayı tamamen ortadan kaldırmayabilir. Uygun tedavi planı için hekim değerlendirmesi gereklidir.

Sistosel hangi yaşlarda daha sık görülür?

Her yaşta görülebilir ancak ileri yaşlarda daha sık ortaya çıkar. Menopoz sonrası dönemde bağ dokularındaki güç kaybı riski artar. Doğum öyküsü olan kadınlarda görülme oranı daha yüksektir.

Sistosel idrar kaçırmaya neden olur mu?

Evet, bazı hastalarda idrar kaçırma görülebilir. Mesanenin normal konumundan kayması, idrar kontrol mekanizmasını etkileyebilir. Özellikle öksürme, gülme ya da fiziksel aktivite sırasında kaçırma şikayetleri yaşanabilir.

Sistosel ameliyatından sonra tekrar sarkma olur mu?

Başarılı ameliyat sonrası uzun yıllar sorunsuz bir dönem yaşanabilir. Ancak yaşlanma, ağır kaldırma veya pelvik taban zayıflığı gibi etmenler zamanla yeniden sarkma olasılığını artırabilir. Düzenli egzersiz yapmak, bu riski azaltmaya yardımcı olabilir.