
B12 Eksikliği Anemisi: Belirtiler, Nedenler ve Tedavi Yaklaşımı
B12 eksikliği kırmızı kan hücrelerinin olgunlaşmasını bozarak anemiye yol açabilir. Sinir sistemi etkileri kansızlık olmadan da görülebilir.
Megaloblastik ve pernisiyöz anemi
Megaloblastik anemi hücre yapımı ve olgunlaşmasındaki bozukluğu tanımlar; B12 veya folat eksikliği gibi nedenleri vardır. Pernisiyöz anemi ise otoimmün gastrit ve intrinsik faktör sorunu üzerinden B12 emiliminin bozulmasıyla ilişkilidir. Kalıtsal neden varsa pernisiyöz, yoksa megaloblastik diye ayrılmaz.
Belirtiler
Halsizlik, solukluk, çarpıntı ve nefes darlığı kansızlıkla ilişkili olabilir. Uyuşma, karıncalanma, denge sorunu ve bilişsel yakınmalar B12 eksikliğinde ayrıca değerlendirilir. Şiddetli nefes darlığı, göğüs ağrısı veya hızla ilerleyen nörolojik sorun acil değerlendirme gerektirir.
Neden araştırılır?
Hayvansal veya zenginleştirilmiş ürünlerin yetersizliği yanında mide-bağırsak hastalıkları, ameliyatlar, metformin ve bazı asit baskılayıcı ilaçlar önemlidir. Her anemi B12 eksikliği değildir. Hemogram, B12 ve uygun ek testler öyküyle birlikte değerlendirilir.
Tedavi nasıl seçilir?
Eksikliğin nedeni, şiddeti ve nörolojik bulgular ağızdan veya enjeksiyon tedavisi kararını etkiler. Emilim sorununun kalıcı olduğu durumlarda uzun süreli tedavi gerekebilir. Her hastaya otomatik folat, C vitamini veya kortikosteroid eklemek doğru değildir. B12 eksikliği dışlanmadan yalnız folik asit vermek sinir sorununu gizleyebilir.
Beslenmenin yeri
Et, balık, yumurta, süt ürünleri ve uygun zenginleştirilmiş ürünler B12 sağlar. Sıradan mantar güvenilir B12 kaynağı sayılmaz. Beslenme desteği tedaviyi tamamlar ancak emilim bozukluğunda onun yerine geçmez. Düzelme yakınmalar, kan bulguları ve nedenin seyriyle takip edilir.
