Gastrit: Belirtiler, Nedenler ve Tedavide Doğru Yaklaşım
Gastrit, mide iç yüzeyindeki iltihaptır. Gastropati ise iltihap olmadan da gelişebilen yüzey hasarını anlatır. Mide yanması veya hazımsızlığı olan herkesin gastriti olduğu söylenemez; reflü, ülser ve başka nedenler de benzer yakınma oluşturabilir.
Belirtiler neler?
Üst karında ağrı veya rahatsızlık, bulantı, erken doyma ve iştahsızlık görülebilir. Bazı kişilerde belirti olmaz. Akut ve kronik ayrımı yalnız ağrının şiddetine göre yapılmaz; kronik bir durum belirgin yakınma vermeyebilir.
Nedenleri
Helicobacter pylori enfeksiyonu önemli bir nedendir. Bazı ağrı kesiciler, alkol ve otoimmün süreçler de mide yüzeyini etkileyebilir. Gündelik stres veya baharat tüketimi bütün gastritlerin açıklaması değildir. Ağrı kesiciler, aspirin ve diğer ilaçların kullanımı hekime bildirilmelidir.
Tanıda ne yapılır?
Öykü ve muayeneye göre H. pylori için nefes veya dışkı testi, kan testleri ya da endoskopi planlanabilir. Endoskopide gerekirse doku örneği alınır. Her kısa süreli mide rahatsızlığında aynı test gerekmez. Asit baskılayıcılar ve antibiyotikler bazı H. pylori testlerini etkileyebilir; testi isteyen ekibin hazırlık talimatını izleyin, ilacınızı kendi kendinize kesmeyin.
Tedavi nedene göre değişir
H. pylori saptandığında uygun ilaç birleşimi ve gerektiğinde eradikasyon kontrolü planlanır. Her gastrite antibiyotik verilmez. Asit azaltıcı ilaçlar, sorumlu ilacın gözden geçirilmesi veya otoimmün gastritte besin eksikliklerinin değerlendirilmesi gerekebilir. Probiyotikler standart tedavinin yerine geçmez.
Beslenmede ne yapılabilir?
Herkese uyan katı bir gastrit diyeti yoktur. Size rahatsızlık veren yiyecekleri belirleyin; gereksiz geniş yasaklardan kaçının. Daha küçük öğünler bazı kişilere yardımcı olabilir. Alkolü sınırlamak ve sigarayı bırakmak önemlidir. Sadece yoğurt, süt veya bitki çayı tüketerek H. pylori’nin yok olması beklenmez.
Alarm belirtileri
Kanlı ya da kahve telvesi görünümünde kusma, siyah katranımsı dışkı, bayılma veya ani şiddetli karın ağrısında acil yardım alın. Yutma güçlüğü, açıklanamayan kilo kaybı, sürekli kusma veya kansızlıkta değerlendirmeyi ertelemeyin. Bunları basit gastrit diyerek geçiştirmeyin.