Pika Sendromu: Çocuklarda Besin Olmayan Maddeleri Yeme
Pika, besin sayılmayan maddeleri tekrarlayıcı biçimde yeme davranışıdır. Toprak, kâğıt, boya parçaları veya saç gibi maddeler söz konusu olabilir. Küçük bir bebeğin nesneleri ağzıyla keşfetmesi ile gelişim düzeyine uygun olmayan, devamlı yutma davranışı aynı değildir. Yine de tehlikeli bir madde yutulması, pika tanısı olsun veya olmasın önemlidir.
Ne zaman pika düşünülür?
Davranışın süresi, çocuğun yaşı, gelişimi ve ne yediği birlikte değerlendirilir. Tanı ölçütlerinde en az bir ay sürme yer alır; yardım istemek için bir ay beklemek gerekmez. Hamilelerde ve yetişkinlerde de görülebilir. Buz yeme isteği gibi daha az dikkat çeken davranışları da görüşmede belirtin.
Demir eksikliği tek açıklama mı?
Demir veya çinko eksikliği eşlik edebilir, fakat her vaka vitamin eksikliği değildir. Çocuk hekimi beslenme, büyüme ve gelişim öyküsüne göre kan sayımı ve gereken testleri seçer. Boya yeme veya kurşun maruziyeti varsa buna yönelik değerlendirme; kirli toprak yenmişse enfeksiyon araştırması gerekebilir. Test yapılmadan demir şurubu başlamak doğru değildir.
Evde güvenliği nasıl artırabilirsiniz?
Ulaşılabilen küçük parçaları, boyası dökülen eşyaları, ilaçları ve kimyasalları kaldırın. Pil bölmeleri sağlam kapalı olsun; mıknatıslı oyuncakları erişimden uzak tutun. Bakım verenlere ve okula davranışı sakin biçimde anlatın. Hangi maddeyi, ne zaman ve yaklaşık ne kadar yediğini not etmek değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Çocuğu utandırmak veya korkutmak yerine güvenli gözetim ve uzmanla planlanan davranış desteği kullanın. Beslenme düzenlemesi, saptanmış eksikliğin tedavisi ve gelişimsel gereksinimlere destek birlikte gerekebilir. Tek bir yiyecek veya pekmez bu sorunun kesin tedavisi değildir.
Hangi durumlar acildir?
Düğme pil, mıknatıs, kesici nesne veya yakıcı madde yutma şüphesinde belirti beklemeden acil değerlendirme alın. Nefes alamama, salya artışıyla yutamama, tekrarlayan kusma, şiddetli karın ağrısı veya kanama da acildir. Türkiye’de acil yardım için 112’yi arayın. Kusturmaya çalışmayın; sağlık ekibine yutulan nesnenin benzerini veya ambalajını göstermek yararlı olabilir.