Damar Sertliği (Ateroskleroz) Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Damar sertliği, kalp ve damar hastalıklarının temelinde yatan, sıklıkla sessiz bir şekilde ilerleyen ciddi bir sağlık problemidir. Tıbbi terimiyle ateroskleroz, damar duvarlarında yağ, kolesterol ve kalsiyum birikmesi nedeniyle damarların esnekliğini kaybetmesi ile kendini gösterir. Uzun süre belirtiler vermeden ilerleyebilir ve fark edilmediğinde kalp krizi ya da inme gibi hayati tehlikelere sebep olabilir.

Ateroskleroz (Damar Sertliği) Nedir?

Ateroskleroz, atardamarların iç yüzeyinde plak adı verilen yağ birikimlerinin meydana gelmesiyle karakterize kronik bir damar hastalığıdır. Bu plaklar zamanla damar duvarını kalınlaştırarak, sertleştirir ve damar çapını daraltır. Sonuç olarak, kan akışı azalır ve dokular yeterli oksijen almaz. Ateroskleroz en çok kalp, beyin, bacak ve böbrek damarlarını etkiler.

Ateroskleroz (Damar Sertliği) Nedenleri Nelerdir?

Aterosklerozun gelişiminde birçok risk faktörü etkili rol oynar. Bu faktörler, damar duvarında hasara yol açarak plak oluşumunu başlatır ve hızlandırır.

Aterosklerozun başlıca nedenleri şöyle sıralanabilir:

• Yüksek kolesterol ve trigliserid düzeyleri
• Yüksek tansiyon
• Diyabet
• Obezite
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Sağlıksız beslenme
• Genetik yatkınlık

Ateroskleroz (Damar Sertliği) Belirtileri Nelerdir?

Damar sertliği, genellikle uzun bir süre boyunca belirti vermez. Belirtiler, damar daralmasının ileri aşamaya ulaştığında ortaya çıkar ve etkilenen damara bağlı olarak değişiklik gösterir. Erken dönemde fark edilmesi güç olduğundan, düzenli kontroller büyük önem taşır.

Damar sertliğinde görülebilecek belirtiler ise şu şekildedir:

Ateroskleroz (Damar Sertliği) Kimlerde Görülür?

Ateroskleroz, her yaş grubunda görülebilir ancak bazı gruplarda daha sık rastlanır. Özellikle yaşam tarzı ve var olan kronik hastalıklar riski artırır.

Risk altında olan kişiler şöyle sıralanabilir:

• 50 yaş üzerindekiler
• Diyabet hastaları
• Yüksek tansiyon veya kolesterolü olan kişiler
• Ailesinde kalp-damar hastalığı öyküsü bulunanlar

Damar Sertliği Neden Olur?

Damar sertliği, damar iç yüzeyinde oluşan mikroskobik hasarların zamanla plak birikimine dönüşmesiyle gelişir. Bu hasarların en önemli tetikleyicileri yüksek kolesterol ve yüksek kan şekeri seviyesidir. Vücut, bu hasarları onarmaya çalıştıkça yağ ve kalsiyum birikimi artar. Süreç ilerledikçe damarlar sertleşir ve daralır.

Ateroskleroz (Damar Sertliği) Tanısı Nasıl Konur?

Damar sertliği tanısı, hasta öyküsü, fizik muayene ve çeşitli görüntüleme yöntemleriyle konulmaktadır. Kan testleri ile kolesterol ve şeker düzeyleri değerlendirilir. Gerek duyulduğunda EKG, efor testi, damar ultrasonu, BT anjiyografi veya klasik anjiyografi gibi yöntemler kullanılabilir. Tanı süreci, bireyin durumuna özel olarak düzenlenir.

Damar Sertliği Nasıl Geçer?

Damar sertliği tamamen ortadan kaldırılabilen bir hastalık olmasa da, ilerlemesi durdurulabilir ve belirtiler yönetilebilir. Erken tanı ve yaşam tarzı değişiklikleri bu konuda oldukça önemlidir. Tedavi süreci uzun bir süreçtir ve sürekli takip gerektirir.

Damar Sertliğine Ne İyi Gelir?

Damar sertliğini kontrol altında tutmak için yaşam tarzı değişiklikleri temel çözüm yaklaşımını oluşturur. Sağlıklı alışkanlıklar, damar sağlığını olumlu yönde etkiler.

Faydalı olabilecek uygulamalar arasında şunlar yer alır:

• Düzenli egzersiz
• Tuz ve yağ tüketiminin azaltılması
• Kilo kontrolü
• Stres yönetimi

Ateroskleroz (Damar Sertliği) Tedavisi Nasıldır?

Tedavi, hastalığın şiddeti ve etkilenen damarlara bağlı olarak düzenlenmektedir. Yaşam tarzı değişikliklerine ek olarak, kolesterol düşürücü, tansiyon düzenleyici ve kan sulandırıcı ilaçlar kullanılabilir. İleri vakalarda balon anjiyoplasti, stent ya da bypass cerrahisi gerekli olabilir. Tedavinin amacı, komplikasyonları önlemek ve yaşam kalitesini artırmaktır.

Damar Sertliği Olanlar Ne Yememeli?

Damar sertliği olan bireylerin, damar sağlığını olumsuz etkileyen gıdalardan kaçınması gerekir. Beslenme, tedavi sürecinin en kritik bileşenlerinden biridir.

Kaçınılması önerilen gıdalar şunlardır:

• Trans yağ içeren gıdalar
• Aşırı doymuş yağlar
• İşlenmiş et ürünleri
• Şekerli ve paketli gıdalar
• Aşırı tuz içeren besinler

Ateroskleroz (Damar Sertliği) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Damar sertliği tamamen iyileşir mi?

Damar sertliği tamamen ortadan kaldırılabilen bir hastalık değildir, çünkü damar duvarındaki plaklar geri dönüşü olmayan yapısal değişikliklerdir. Ancak erken tanı sayesinde hastalığın ilerlemesi durdurulabilir ve mevcut plakların büyümesi önlenebilir. Yaşam tarzı değişiklikleri ve uygun ilaç tedavisiyle damar sağlığı uzun süre korunabilir.

Damar sertliği genç yaşta görülür mü?

Evet, damar sertliği yalnızca yaşlı bireylerde görülmez; genç yaşlarda da başlayabilir. Özellikle genetik yatkınlık, obezite ve sağlıksız beslenme bu süreci hızlandırabilir.

Damar sertliği ölümcül müdür?

Damar sertliği doğrudan ölümcül olmasa da, yol açtığı komplikasyonlar açısından risk taşır. Kalp krizi, inme ve ani kalp durması gibi ciddi durumların ana nedenlerinden biridir. Tedavi edilmediği takdirde, yaşam süresini ve kalitesini düşürebilir.

Damar sertliği belirtileri her zaman hissedilir mi?

Hayır. Damar sertliği, uzun yıllar boyunca hiçbir belirti göstermeden ilerleyebilir. Belirtiler genellikle damar daralmasının ileri aşamaya ulaşmasıyla kendini gösterir.