Mineraller Nedir? Temel Görevler, Besin Kaynakları ve Takviye Sınırları
Mineraller vücudun yapı ve işlevlerinde görev alan elementlerdir. Kalori sağlamazlar; buna karşılık çok sayıda biyolojik süreçte gereklidirler. Daha çok almak her zaman daha iyi değildir. Az miktarda gereken bir mineralin yüksek dozunu kullanmak yarar yerine zarar verebilir.
Kemik ve kaslarla ilişkili mineraller
Kalsiyum ve fosfor kemik yapısında bulunur. Magnezyum birçok enzim ve kas-sinir işlevinde rol alır. Süt ürünleri, baklagiller, tam tahıllar, kuruyemişler ve uygun diğer besinlerle çeşitlilik sağlanabilir. Tek bir mineral, kırık riskini veya bütün kas ağrılarını tek başına açıklamaz.
Kan ve hücresel işlevler
Demir oksijen taşınmasıyla ilgili proteinlerde, bakır çeşitli enzimlerde görev yapar. Çinko normal bağışıklık, büyüme ve yara iyileşmesi süreçlerine katılır. Bunların vücutta görevi olması, eksikliği bulunmayan kişinin yüksek doz kullanarak daha hızlı iyileşeceği anlamına gelmez.
Tiroit ve iz elementler
İyot tiroit hormonlarının yapımı, selenyum bazı enzim sistemleri ve tiroit metabolizması açısından önemlidir. Manganez de enzim işlevlerine katılır. “Antioksidan” sözcüğünü kanser veya yaşlanmayı önleme garantisi olarak okumamak gerekir. İyot ve selenyumun fazlası da sorun oluşturabilir.
Sıvı dengesi ve elektrolitler
Sodyum, potasyum ve klorür sıvı dengesi ile kas-sinir işlevleriyle ilişkilidir. Kan sodyumunun düşmesi mutlaka az tuz yemek demek değildir. Potasyum düşüklüğü veya yüksekliği de yalnız meyve tüketimine bakılarak açıklanamaz. Böbrek hastalığı, sıvı dengesi ve ilaçlar önemlidir.
Krom ve kükürt hakkındaki iddialar
Krom takviyeleri kan şekeri veya kilo kontrolü için pazarlanabilir; bunlar diyabet tedavisinin yerine geçmez. Kromun insan beslenmesindeki zorunluluğu konusunda değerlendirmeler değişmiştir ve sağlıklı kişilerde belirgin bir eksiklik tablosu gösterilmesi kolay değildir. Kükürt ise bazı aminoasitlerin yapısında bulunur; saç veya cilt yakınmasını otomatik olarak “kükürt eksikliği” diye adlandırmak doğru değildir.
Besin kaynağı nasıl seçilir?
Her besinde her mineral eşit miktarda bulunmaz. Etiket, yenebilir porsiyon ve hazırlama biçimi önemlidir. Pekmez, limon veya maden suyunu bütün mineral ihtiyaçlarını karşılayan ürünler gibi görmek yanıltıcıdır. Maden sularının içerikleri de markaya göre değişir.
Takviyeye geçmeden önce
Önce hangi eksikliğin veya gereksinimin hedeflendiğini belirleyin. Gelişigüzel “mineral paneli” yaptırmak ya da birçok kutuyu birlikte kullanmak iyi bir plan değildir. Beslenme öyküsü, belirtiler, ilaçlar ve gerekirse uygun testlerle ilerlenir. Bir mineralin fazla alımı diğerinin emilimini etkileyebileceğinden toplam ürün listesi önemlidir.
Kaynaklar
- ods.od.nih.gov – ilgili kaynak
- ods.od.nih.gov – ilgili kaynak
- ods.od.nih.gov – ilgili kaynak
- ods.od.nih.gov – ilgili kaynak
Bu yazı genel bilgilendirme içindir; kişisel tanı veya tedavi planı yerine geçmez.
