Üveit Nedir ve Belirtileri Nelerdir?

Üveit, gözün orta tabakasını oluşturan üvea adı verilen dokunun iltihaplanmasıyla ortaya çıkan göz hastalığıdır. Üvea, iris (gözün renkli kısmı), siliyer cisim ve koroid tabakalarından oluşmaktadır. Bu yapı, gözün kan damarlarının büyük kısmını barındırdığı için, üvea iltihaplandığında retina, sinir dokusu ve kornea gibi farklı alanlar da etkilenebilir.

Üveit Nedir?

Üveit, gözün üvea tabakasındaki iltiharın genel adıdır. İltihap, çeşitli nedenlerle meydana gelebilir. Bağışıklık sisteminin göz dokusuna yanlışlıkla saldırması, enfeksiyonlar, travmalar ya da sistemik hastalıklar üveite sebep olabilir. İltihap, göz içindeki sıvının dolaşımını etkileyerek basıncı artırabilir, retina hasarına yol açabilir veya göz merceğinde bulanıklığa neden olabilir. Üveit genellikle kronik bir seyir izler ve yıllar içinde tekrarlayan alevlenmelerle devam edebilir. Bu nedenle tedavi, atak döneminde olduğu kadar, uzun vadeli kontrol ve takip programıyla da sürdürülmelidir. Üveit, genellikle genç ve orta yaş yetişkinlerde daha sık görülse de çocuklarda da gözlenebilir. Erken tedavi edilmezse kalıcı görme kaybına neden olabilir.

Üveit Belirtileri Nelerdir?

Üveit, tek gözde veya her iki gözde birden meydana gelebilir, kronik veya akut bir seyir izleyebilir. Bazı vakalarda hafif ilerleyebilirken, bazı bireylerde ani başlayan, şiddetli ağrı ve görme kaybı ile kendini gösterebilir. Tedavi edilmediğinde kalıcı görme kaybına sebep olabileceğinden, gözde kızarıklık ve ışığa hassasiyet gibi belirtiler fark edildiğinde hemen bir uzmana başvurmak önemlidir.

Üveit belirtileri, iltihabın şiddetine ve gözün hangi bölgesini etkilediğine göre değişiklik gösterebilir:

• Göze batma ve ağrı hissi
• Gözde kızarıklık
• Işığa hassasiyet (fotofobi)
• Bulanık görme
• Uçuşan cisimler (floaters) görme
• Görme keskinliğinde azalma
• Gözde sulanma ve baskı hissi

Üveit Neden Olur?

Üveitin nedenleri bazen belirgin olabilirken, bazı durumlarda nedeni bilinmeyen (idiyopatik) olarak tanımlanır. Bağışıklık sistemi hastalıkları, vücudun kendi dokusunu yabancı olarak algılayıp saldırdığı otoimmün süreçler, üveitin en yaygın nedenleri arasında yer alır. Behçet hastalığı, romatoid artrit ve ankilozan spondilit gibi sistemik hastalıklar üveitle ilişkilidir. Ayrıca, tüberküloz, herpes virüsleri ve toksoplazma gibi enfeksiyonlar da üveite yol açabilir. Göz içi ameliyatları, kimyasal temas veya göz travması sonrası gelişen inflamasyonlar ise travmatik üveit olarak sınıflandırılır.

Üveit Türleri Nelerdir?

Bazen genetik yatkınlık önemli bir rol oynar. Belirli gen gruplarını taşıyan bireylerde üveit riski daha yüksektir. Herhangi bir nedenden dolayı erken dönemde kontrol altına alınmadığında göz dokularında geri dönüşü olmayan hasarlar oluşabilir. Üveit, iltihabın gözün hangi kısmında yoğunlaştığına göre sınıflandırılır.

Yaygın üveit türleri şunlardır:

• Ön üveit: Gözün ön kısmında, iris bölgesinde gelişir. En sık görülen tiptir. Ağrı ve kızarıklık belirgindir.
• Orta üveit: Retina çevresindeki bölgeleri etkiler. Görmede dalgalanma ve uçuşan cisimler ön plandadır.
• Arka üveit: Retina ve koroidi etkiler. Görüş ciddi ölçüde bozulabilir.
• Panuveit: Üveanın tüm bölgelerini etkileyen ciddi bir iltihap türüdür.

Üveit Tanısı Nasıl Konur?

Üveit tanısı, detaylı bir göz muayenesi ile konulur. Göz doktoru, biyomikroskop kullanarak göz içi dokuları inceleyip iltihabın yerini ve şiddetini değerlendirir. Göz bebeğini büyütmek için damlalar kullanılarak retina daha net görüntülenir. Göz içi basıncı, glokom riskini belirlemek amacıyla ölçülür. Bazı durumlarda, optik koherens tomografi (OCT), fundus fotoğrafı, ultrason veya fluorescein anjiyografi gibi görüntüleme yöntemleri de uygulanabilir. Üveitin sistemik hastalıklarla ilişkili olduğu düşünülürse, kan testleri, akciğer filmi ve romatolojik testler talep edilebilir. Tedavi planı, altta yatan nedenin belirlenmesine dayanarak oluşturulur.

Üveit Tedavisi Nasıl Olur?

Tedavi, iltihabı kontrol altına almayı, göz dokularını korumayı ve tekrarlamaları önlemeyi amaçlar. Çoğu vakada, kortizon içeren damlalar, tabletler veya enjeksiyonlar ilk tedavi seçeneğidir. İltihabın şiddetli olduğu durumlarda, bağışıklık sistemini düzenleyen ilaçlar (immünsupresanlar) kullanılabilir. Enfeksiyon kaynaklı üveitte ise antibiyotik veya antiviral tedavi uygulanabilir. Göz bebeğini genişleten damlalar ağrıyı azaltmaya yardımcı olur ve yapışıklıkları önler. Tedavi süresi hastalığın şiddetine göre değişiklik gösterir ve sık kontrol ve izleme gerektirir. Üveitin tamamen iyileşmesi mümkün olsa da, tekrar etme riski nedeniyle takip çok önemlidir.

Üveit Hakkında Sık Sorulan Sorular

Üveit kalıcı görme kaybına neden olur mu?

Evet, tedavi edilmediği takdirde retina hasarı, glokom ve katarakt gibi kalıcı görme kaybına yol açabilecek komplikasyonlara yol açabilir.

Üveit bulaşıcı bir hastalık mıdır?

Çoğu üveit bulaşıcı değildir. Ancak enfeksiyon kaynaklı türlerinde bulaşabilirlik, altta yatan mikroorganizmaya bağlıdır.

Üveit tamamen iyileşir mi?

Birçok vakada tedavi ile kontrol elde edilir, ancak atakların tekrarlama ihtimali olduğu için uzun dönem takip gereklidir.

Stres üveiti tetikler mi?

Dolaylı yoldan bağışıklık sistemini etkileyen faktörler, üveit alevlenmesini artırabilir. Stres bu etkenlerden biridir.