
Çocuklarda Kasık Fıtığı ve Tedavi Yöntemleri
Kasık fıtığı, bebekler ve çocuklar arasında en yaygın görülen doğumsal sorunlardan biridir. Erkek bebeklerin testisleri, anne karnındayken karın içinde oluşur ve hamilelik ilerledikçe kasık kanalı aracılığıyla karından aşağı inerek yumurta keselerine yerleşir. Normalde doğum sonrası kasık kanalındaki periton kökenli bu kese (prosesus vaginalis) kendiliğinden kapanır. Ancak kapanmadığı durumlarda iç organlar kanala girerek baskıya yol açar ve bu durum, kasık fıtığı (indirekt fıtık) olarak bilinir.
İkizlerde ve aile üyelerinde kasık fıtığı öyküsünün bulunması, bu durumun riskini artıran önemli bir faktördür. İstatistiklere göre, kasık fıtığı olan bireylerin ailelerinde görülme olasılığı %11,5’tir. Açık kalan kese, kabızlık, ateş, öksürük ve kusma gibi karın içi basıncını artıran durumlarla karşılaştığında fıtığı tetikleyebilir. Bebekler ve aileleri için kritik olan bu konuda uzman görüşlerine başvuruyoruz. Ayrıntıları Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Cerrahisi Uzmanı Dr. Ahmet Nadir Tosyalı anlatıyor…
İLK BELİRTİLER NELERDİR?
Kasık veya yumurta kesesinde şişlik, huzursuzluk ve bazı durumlarda kusma gibi belirtilerle kendini gösteren kasık fıtığının ön tanısını genellikle aileler koyar. Çocuklar, zaman zaman sağ ya da sol kasık bölgelerinde şişlik şikayetleriyle kliniklere başvurur (Kasık fıtığı vakalarının %60’ında sağ, %30’unda sol, %10’unda ise iki taraflıdır). Bu şişlik, ıkınma, ağlama ya da öksürme gibi karın içi basıncının arttığı durumlarda ortaya çıkar ve genellikle dinlenmekle geçer. İlerlemiş vakalarda, şişlik skrotum içinde dolarken, daha büyük çocuklarda fiziksel aktiviteler ve egzersiz sırasında kasıkta ağrı da görülebilir. Yenidoğan bebeklerde ise emmede isteksizlik ve huzursuzluk belirtileri gözlemlenir.
HANGİ YAŞ GRUBUNDA DAHA SIK GÖRÜLÜYOR?
Bebeklerde genellikle karın içi organlarının periton kökenli kese içine girmesiyle oluşan indirekt kasık fıtığı, çocukların %1-5’inde görülmektedir. Bu oran, prematüre bebeklerde %30’a kadar çıkabilir. Bebeklerin ilk aylarında daha sık gözlemlenir, ancak büyük çoğunluğu 1 yaş altında ortaya çıkar. Erişkinlerde ise genellikle 50 yaş sonrasında görülmektedir. Genel olarak erkeklerin yaklaşık %28-30’u ve kadınların %2-3’ü yaşamlarının bir döneminde kasık fıtığı geçirmektedir.
TANI AŞAMASINDA NELER YAPILIYOR?
Kesin tanı, iyi bir öykü alma, genital bölgeyi kapsayan dikkatli ve sabırlı bir fizik muayene ile gerekirse ultrasonografik tetkik ile konabilir. Vakaların %30-60’ına tanı, ilk altı ay içinde konulduğunu belirtelim.
TEDAVİDE TEK SEÇENEK CERRAHİDİR
Kasık fıtıkları yalnızca cerrahi yöntemle tedavi edilebilir ve bu, çocuk cerrahisi kliniklerinde en sık uygulanan cerrahi girişimdir. Ameliyatlar genel olarak açık veya laparoskopik yöntemle gerçekleştirilir. Açık yöntemde, kasık bölgesinden yapılan küçük bir yatay kesiden, fıtık kesesi düğümleme tekniği ile onarılır. Laparoskopik yöntemde ise, karın ön duvarında bir veya iki-üç küçük kesiden girilen alet ve kameralarla ameliyat yapılmaktadır. Hasta yatış gerektirmeden akşamüstü taburcu edilecektir. 0-12 ay arası bebekler, ameliyattan 3-4 saat sonra normale dönerken, daha büyük çocuklarda bu süre 1-2 gün olmaktadır. Ameliyat sonrası belirli bir süre (6-8 hafta) ağır yük kaldırmaktan, kabızlığı önlemek için lifli gıdalar tüketmekten ve aşırı zorlamalardan kaçınmak önemlidir.
Kasık fıtığı kendiliğinden geçer mi?
Hayır, geçmez. Ayrıca, oluşabilecek risk ve tehlikelerin ne zaman, nerede ortaya çıkacağı da bilinemez. Bu nedenle kasık fıtıkları tanısı alındığında mutlaka tedavi edilmelidir.
Kasık fıtığı tekrarlayabilir mi?
Ameliyat sonrası fıtığın tekrarlama ihtimali her zaman mevcuttur. Ancak çocuk yaş grubunda ameliyat sonrası tekrarlama oranı %1’den fazla değildir. Cerrahi teknikteki zafiyet veya hastaya ait yapısal bir bağ dokusu rahatsızlığı gibi nedenlerle tekrar edebilir.
Fıtık boğulması nedir?
İnkarserasyon (fıtık boğulması), fıtık kesesi içindeki organların karın boşluğuna geri dönememesi durumudur. Eğer bu organların beslenmesi bozulur ve çürüme meydana gelirse bu duruma da “strangülasyon” denir. Her iki durum da kasık fıtığı riskleri arasında yer alır ve acil müdahale gerektirir.
Son güncellenme tarihi: 15 Ocak 2024
Yayınlanma tarihi: 15 Ocak 2024