Kolesterol Yüksekliğinde Beslenme: Uygulanabilir Değişiklikler
Kolesterol yüksekliğinde amaç yalnız bir tahlil sayısını düşürmek değil, kalp-damar riskini azaltmaktır. Beslenme önemli bir parçadır; sigara, hareket, tansiyon, diyabet, aile öyküsü ve gerektiğinde ilaç tedavisi de birlikte değerlendirilir.
Yağı tamamen kesmek yerine türünü değiştirin
Tereyağı, kuyruk yağı, yağlı işlenmiş etler ve bazı hamur işlerinden gelen doymuş yağı azaltmak yararlıdır. Yerine ölçülü zeytinyağı, tuzsuz kuruyemiş ve balık gibi seçenekler konabilir. Hindistan cevizi yağı bitkisel olsa da doymuş yağ bakımından yüksektir. Bitkisel olmak otomatik olarak kalp dostu demek değildir.
Ambalajın önündeki “light” veya “doğal” ifadesine değil, beslenme tablosundaki doymuş yağ ve porsiyona bakın. Laktozsuz süt, mutlaka az yağlı süt değildir. Mayonez ve peynir gibi ürünlerin içeriği de formülüne göre değişir; tek isim üzerinden tüm ürünleri aynı saymak yerine etiketi karşılaştırın.
Posayı artıran seçimler
Yulaf, arpa, kuru baklagiller, sebze, meyve ve tam tahıllar beslenmeye çeşitlilik ve lif katar. Meyve suyundan çok bütün meyveyi tercih edin. Baklagiller başlangıçta gaz yapıyorsa miktarı yavaş artırın ve tolere ettiğiniz pişirme yöntemini kullanın.
Bir günlük değişim örneği
Kahvaltıda yağlı hamur işi yerine yoğurtla yulaf veya tam tahıllı ekmekle sebze; öğle yemeğinde işlenmiş et yerine mercimek ya da nohut; akşam kızartma yerine fırında balık veya sebze yemeği düşünülebilir. Ara öğünde küçük bir porsiyon tuzsuz kuruyemiş kullanılabilir. Bu örnek kişisel enerji gereksinimine göre uyarlanmalıdır.
Sütlü tatlıların yağı azaltılmış olsa bile şekeri ve porsiyonu önemlidir. “Kolesterole iyi geliyor” diye ceviz, zeytinyağı veya çikolatayı sınırsız tüketmek de uygun değildir. Tek besinden mucize beklemek yerine sürdürülebilir bir örüntü oluşturun.
İlaç ve takip neden önemli?
Yüksek kolesterol çoğu zaman belirti vermez. Halsizlik veya uyuşmadan kolesterol tanısı konmaz; kan ölçümü gerekir. Hedef LDL değeri herkeste aynı değildir. Önceden kalp-damar hastalığı, diyabet veya ailesel kolesterol yüksekliği varsa yaşam tarzı değişikliği tek başına yeterli olmayabilir.
Statin veya başka bir ilaç kullanıyorsanız “değerim düzeldi” diye kendiliğinizden bırakmayın. Yan etki düşündüğünüzde dozu değiştirmek yerine hekiminizle görüşün; alternatifler değerlendirilebilir. Düzenli fiziksel aktiviteyi sağlık durumunuza göre artırın ve kontrol testlerinin zamanını tedavi planınızdan öğrenin.
