Gluten Nedir? Çölyak, Buğday Alerjisi ve Hassasiyet Farkı
Gluten, buğday, arpa ve çavdarla ilişkili protein grubudur. Hamurun yapısına katkı sağlar; ancak ekmeği mayalandıran canlı maya ile aynı şey değildir.
Gluten herkese zararlı mı?
Çölyak veya ilgili tıbbi durum bulunmayan herkesin gluteni bırakması gerektiğine dair bir öneri yoktur. Tam tahılların lif ve besin öğesi katkısı glutenin kendisinin özel faydasıyla karıştırılmamalıdır. Glutensiz beslenmek de otomatik olarak daha az kalori almak demek değildir.
Üç farklı durum
Çölyak, glutenin tetiklediği otoimmün bir hastalıktır ve ince bağırsakta hasar oluşturabilir. Buğday alerjisi farklı bir bağışıklık tepkisidir; hızlı reaksiyon yapabilir ve kaçınılacak gıdalar alerji değerlendirmesiyle belirlenir. Çölyak dışı hassasiyet ise diğer nedenler dışlandıktan sonra değerlendirilir.
Karın şişkinliği tek başına bu üç durumdan birinin kanıtı değildir. Buğdaydaki gluten dışındaki bileşenler de bazı kişilerde yakınma oluşturabilir. İnternetteki tek belirti listesiyle tanı koymak yanıltıcıdır.
Testten önce gluteni kesmeyin
Çölyak testleri gluten tüketimi sürerken daha anlamlıdır. Zaten kısıtladıysanız yeniden başlama biçimini kendi başınıza belirlemek yerine hekime bildirin. Şiddetli alerji öyküsünde evde deneme yapılmaz.
Hangi ürünlerde bulunabilir?
Ekmek ve makarnanın yanında malt, bazı soslar, kaplamalar ve işlenmiş ürünlerde bulunabilir. İçindekiler ve alerjen etiketini her alışverişte okuyun. Yulafın üretimde bulaşma riski nedeniyle çölyakta uygun glütensiz ürün seçimi önemlidir.
Diyet gerekiyorsa dengeyi korumak
Pirinç, patates, uygun baklagil ve doğal sade gıdalarla çeşitli öğünler kurulabilir. Her şeyi paketli glütensiz ürünle değiştirmek şart değildir. Gereksiz kısıtlama lif ve diğer besinlerin alımını zorlaştırabilir; tanı sonrası diyetisyen desteği uygulamayı kolaylaştırır.